Waarom Nederlanders in het buitenland graag zaken doen met andere Nederlanders

Wie net verhuisd is, hoort het advies meestal binnen een week. Ga naar die Nederlandse aannemer, bel die Nederlandse boekhouder, die snapt tenminste wat je bedoelt. Van een afstand lijkt dat een clubje dat elkaar de bal toespeelt, en soms is het dat ook. Maar er zit iets praktischers onder. Zakendoen kost tijd en geld, en misverstanden kosten meer. In je eigen taal maak je er minder.

Taal is niet het enige, maar het is wel het eerste

Een gesprek over een keuken, een hypotheek of een testament gaat over details. Welke garantie zit erop, wie betaalt de aansluiting, wat gebeurt er als het uitloopt, wat valt er buiten de prijs. Die woorden kun je opzoeken, en na een paar jaar ken je ze. Maar het verschil tussen je redden in een taal en hem echt beheersen blijft groot, en juist bij details is dat het verschil tussen een afspraak en een aanname.

Er speelt nog iets mee dat mensen zelden hardop zeggen: in een tweede taal ben je minder scherp. Je vraagt minder door, je onderbreekt niet, je knikt eerder ja dan dat je toegeeft dat je het even kwijt bent. Dat is menselijk. Het is alleen geen prettige uitgangspositie als je een offerte van vijftienduizend euro doorneemt en de aannemer al met de sleutels rammelt.

Het werkt trouwens ook de andere kant op. Een lokale ondernemer die merkt dat zijn klant hem niet helemaal volgt, gaat langzamer praten en korter antwoorden. Precies op het moment dat je meer uitleg nodig hebt, krijg je minder.

Dezelfde verwachtingen over hoe het hoort

Taal is maar de helft. De andere helft is dat je hetzelfde verstaat onder een normale gang van zaken, zonder dat iemand het hoeft uit te leggen.

Neem het woord offerte. Voor de meeste Nederlanders is dat een document met posten, aantallen, een totaalprijs, btw apart vermeld en een geldigheidsduur. In grote delen van Europa is een offerte veel vaker een bedrag in een appje of een prijs die aan tafel wordt genoemd. Geen van beide is fout, maar wie het eerste verwacht en het tweede krijgt, denkt dat er iets niet in de haak is. En wie het tweede geeft en merkt dat de klant blijft doorvragen, denkt dat hij gewantrouwd wordt.

Hetzelfde geldt voor tijd. Een Nederlandse klant hoort graag ruim van tevoren dat het twee weken later wordt. Niet omdat uitstel erg is, maar omdat hij eromheen wil plannen. In veel landen is het gebruikelijker om pas iets te laten weten als het echt zover is, en dat wordt als beleefd bedoeld: je valt iemand niet lastig met een probleem dat misschien nog vanzelf oplost.

Wie met een landgenoot werkt, hoeft dat soort verschillen niet eerst te ontdekken. De verwachting zit er aan beide kanten al in.

Het echte moment is slecht nieuws

Zolang alles goed gaat, is taal een luxe. Het wordt pas serieus als er iets misgaat: een lekkage, een afgekeurde vergunning, een levering die niet komt, een rekening die hoger uitvalt dan besproken.

Dat zijn de gesprekken waarin je precies wilt weten wat er aan de hand is, wie wat gaat doen en wat het gaat kosten. Ze zijn ook emotioneel, en emotie in een vreemde taal maakt iedereen onhandiger dan hij is. Veel mensen kiezen niet voor een Nederlandstalig bedrijf voor het gewone werk, maar voor het geval dat.

Herkenning werkt twee kanten op

Er is nog een kant die minder over taal gaat en meer over gedeelde ervaring. Een Nederlandse ondernemer in Spanje, Frankrijk of Portugal heeft zelf het NIE-nummer aangevraagd, zelf een keer een half jaar op een papiertje gewacht en zelf ontdekt hoe de plaatselijke gemeente het liefst benaderd wordt. Als je hem vraagt of iets normaal is, weet hij waar de vraag vandaan komt.

Dat is geen garantie voor kwaliteit. Een landgenoot is niet automatisch een betere aannemer of een scherpere adviseur, en die aanname is precies de reden dat mensen soms bij de verkeerde terechtkomen. Herkenning zorgt ervoor dat een gesprek makkelijker begint. Wat er daarna gebeurt, moet het bedrijf zelf waarmaken.

Wanneer het minder uitmaakt

Eerlijk is eerlijk: bij lang niet alles is taal doorslaggevend. Een goede stukadoor is een goede stukadoor. Bij werk dat je kunt zien en aanwijzen, bij een korte klus, bij iets met een vaste prijs en een duidelijk resultaat, komt het meestal wel goed, ook als de communicatie stroef verloopt.

Het weegt zwaarder naarmate de dienst abstracter is, langer duurt of meer geld kost. Advies, contracten, verzekeringen, zorg, alles waar je op een tekst afgaat die je zelf niet kunt controleren. Wij hebben daar een apart artikel over geschreven, met de diensten waarbij het verschil het grootst is.

Waar je Nederlandstalige bedrijven vindt

Het lastigste aan zoeken in je eigen taal is dat je er meestal pas aan begint als je iets nodig hebt, en dan haast hebt. De bedrijvengids van Oranje Check bestaat om die zoektocht korter te maken: bedrijven in het buitenland die Nederlandstalige service bieden, gesorteerd op land en op branche.

Zoek je een startpunt per land, begin dan bij Spanje, Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk, Italië of Portugal. Weet je al wat voor bedrijf je zoekt, dan kom je sneller uit bij een branche, bijvoorbeeld advocaten en juridisch advies in Spanje of makelaars in Frankrijk.

En dan nog dit, want het is de vraag die na dit hele verhaal overblijft: een landgenoot vinden is stap een, weten of je met hem in zee wilt is stap twee. Daarover gaat hoe kies je een betrouwbare Nederlandse ondernemer in het buitenland.