Auto en rijbewijs in Oostenrijk

Een auto in Oostenrijk is voor de meeste Nederlanders geen luxe maar een noodzaak, zeker buiten Wenen. Openbaar vervoer is goed voor Oostenrijkse begrippen, maar wie in een dal of een dorp in Tirol, Salzburg of Karinthië woont, komt zonder auto simpelweg niet overal. Dit artikel zet op een rij wat er verandert zodra je met je auto en je rijbewijs de grens over gaat, van de eerste registratie tot het parkeren in de stad.

In het kort: je Nederlandse rijbewijs blijft geldig, maar omwisselen is verstandig als je blijft. Een meegenomen auto moet je binnen een maand na je hoofdverblijf ommelden, met de NoVA als aanschafbelasting en een jaarlijkse keuring, het Pickerl, als vaste terugkerende afspraak.

Je rijbewijs: geldig, maar omwisselen is verstandig

Een Nederlands rijbewijs is in Oostenrijk gewoon geldig, ook als je er je hoofdverblijf hebt. Je hoeft het dus niet meteen om te wisselen. Toch doen de meeste mensen die blijven wonen dat wel, want een Oostenrijks rijbewijs is praktisch bij een vervanging na verlies of diefstal, bij een medische keuring later in het leven, en soms bij administratieve zaken waarbij een lokaal document sneller wordt herkend dan een buitenlands. Omwisselen kan via de Bezirkshauptmannschaft of, in Wenen, de MA 65, met je Nederlandse rijbewijs, een pasfoto en je Meldezettel.

Een auto meenemen: de ommeldplicht

Verhuis je met je eigen auto naar Oostenrijk, dan mag je daar met Nederlands kenteken een beperkte periode blijven rijden, maar zodra je hoofdverblijf officieel in Oostenrijk ligt, moet je de auto binnen een maand laten ommelden op een Oostenrijks kenteken. Dat proces heet Zulassung en loopt in de praktijk via je verzekeraar of een erkend bureau, dat de aanvraag bij de Zulassungsstelle voor je verzorgt. Je hebt daarvoor onder meer je kentekenpapieren, een geldige Oostenrijkse verzekering en een geldige keuring nodig.

NoVA: de aanschafbelasting

Bij het ommelden van een auto die niet al in Oostenrijk is gekocht, ben je in beginsel de NoVA verschuldigd, de Normverbrauchsabgabe, een registratiebelasting die afhangt van het verbruik en de uitstoot van de auto. Hoe hoger het verbruik, hoe hoger de heffing. Voor wie met een verhuizing een auto meeneemt die al langer het eigen voertuig is, geldt onder voorwaarden een vrijstelling voor Übersiedlungsgut, verhuisgoed, mits je aan de eisen voldoet rond hoe lang je de auto al bezit en hoe lang je in het buitenland hebt gewoond. De precieze voorwaarden en het tarief wijzigen van tijd tot tijd, dus laat dit narekenen bij de Zulassungsstelle of een adviseur voordat je uitgaat van een vrijstelling.

Typisierung en Einzelgenehmigung

Een auto die al in een ander EU-land is goedgekeurd, wordt in Oostenrijk meestal zonder veel gedoe erkend via de bestaande Typisierung, de typegoedkeuring van het model. Bij een auto die niet standaard in het Oostenrijkse systeem voorkomt, bijvoorbeeld een import van buiten de EU of een sterk aangepast voertuig, kan een Einzelgenehmigung nodig zijn, een individuele goedkeuring waarbij de auto apart wordt gekeurd. Dat kost meer tijd en geld dan de gewone route, dus reken daarmee als je iets ongebruikelijks meeneemt.

Het Pickerl: de jaarlijkse keuring

Elke auto in Oostenrijk moet periodiek worden gekeurd, bekend als het Pickerl, genoemd naar de sticker die je na een geslaagde keuring op de voorruit krijgt. De keuring, formeel geregeld in paragraaf 57a van de wet, kijkt naar de technische staat en veiligheid van de auto, vergelijkbaar met de Nederlandse APK maar met een net andere frequentie en aanpak. Een garage die erkend is voor deze keuring voert hem uit; vraag bij twijfel na of een garage die bevoegdheid heeft.

Verzekering en de motorbezogene Versicherungssteuer

Een auto in Oostenrijk moet minimaal een aansprakelijkheidsverzekering hebben, vergelijkbaar met de Nederlandse WA-verzekering, voordat hij wordt toegelaten. Een bijzonderheid is de motorbezogene Versicherungssteuer, een belasting op basis van het motorvermogen die niet apart wordt geïnd maar via de verzekeringspremie loopt: je verzekeraar rekent hem mee in de premie en draagt hem af. Dat is anders dan in Nederland, waar de motorrijtuigenbelasting een aparte, losse heffing is naast de verzekering.

Vignette en aparte tol

Voor het gebruik van de Oostenrijkse snelwegen en autosnelwegen heb je een Vignette nodig, verkrijgbaar als sticker of digitaal, geldig voor een bepaalde periode. Een aantal specifieke tunnels en bergpassen, zoals enkele bekende Alpentunnels, vallen buiten de Vignette en kennen een eigen, aparte tol die je los betaalt. Rijd je veel door verschillende deelstaten of richting Italië en Duitsland, dan is het de moeite waard om vooraf te checken welke trajecten wel en niet onder de Vignette vallen.

Winterbandenplicht en sneeuwkettingen

In de wintermaanden geldt in Oostenrijk een situatieve winterbandenplicht: bij winterse omstandigheden, zoals sneeuw of ijzel op de weg, moet je auto zijn uitgerust met winterbanden of met zomerbanden in combinatie met sneeuwkettingen. In de praktijk rijdt vrijwel iedereen in de wintermaanden gewoon op winterbanden, en in veel bergregio's is dat niet meer dan verstandig gezien de omstandigheden. Op sommige bergpassen kan een bord aangeven dat sneeuwkettingen verplicht zijn, ook als je al winterbanden hebt.

De Rettungsgasse en andere verkeersregels

Een regel die Nederlandse bestuurders niet uit eigen land kennen, is de Rettungsgasse: zodra het verkeer op een snelweg of autosnelweg vaststaat of erg langzaam rijdt, moet je tussen de linker- en de naastgelegen rijstrook een doorgang vrijhouden voor hulpdiensten. Deze regel geldt automatisch, zonder dat er eerst een bord aan te pas komt, en het niet naleven ervan wordt in Oostenrijk gezien als een serieuze overtreding. Wen er alvast aan voordat je voor het eerst in de file staat op een Oostenrijkse Autobahn.

Parkeren in Wenen: de Kurzparkzone

In grote delen van Wenen geldt een Kurzparkzone, een zone met betaald parkeren voor een beperkte maximale tijd, tenzij je een Parkpickerl hebt, een parkeervergunning voor bewoners van het betreffende district. Wie in Wenen woont en een auto heeft, vraagt deze vergunning aan bij het district waarin het adres van de Meldezettel staat. Zonder Parkpickerl betaal je in de meeste binnenstadswijken al snel voor een kort bezoek, en parkeren voor langere tijd zonder vergunning is in de praktijk niet vol te houden.

ÖAMTC en ARBÖ: pech onderweg

Oostenrijk kent twee grote wegenwachtorganisaties, de ÖAMTC en de ARBÖ, vergelijkbaar met de Nederlandse ANWB. Een lidmaatschap geeft hulp bij pech, sleepdiensten en vaak ook reisinformatie en advies bij grensoverschrijdend rijden. Voor wie regelmatig door de bergen rijdt, zeker in de winter, is een lidmaatschap bij een van beide een verstandige investering, en beide organisaties hebben ervaring met buitenlandse leden en internationale bijstand.

Een auto kopen in Oostenrijk

Wie eenmaal in Oostenrijk woont, kan er net zo goed een auto kopen als er een mee te nemen. Dat scheelt de hele ommeldprocedure voor een buitenlandse auto, want een auto die al in Oostenrijk staat geregistreerd, is al voorzien van Typisierung, Pickerl en de juiste papieren. Let bij een tweedehands auto op dezelfde zaken als in Nederland: het onderhoudsboekje, de kilometerstand en of er nog een lopend financieringscontract op rust, en vraag bij twijfel een onafhankelijke keuring aan voordat je tekent.

Waar vind je hulp in het Nederlands?

Voor de rest van je administratie in de eerste maanden, van de Meldezettel tot je arbeidscontract, lees je wonen en werken in Oostenrijk. Voor juridisch advies bij de aanschaf, import of een geschil met een garage of verzekeraar helpen Nederlandstalige advocaten in Oostenrijk, en dienstverleners in bergregio's als Tirol staan op de pagina voor Tirol. Wie het keurmerk draagt, is door ons gecontroleerd volgens de keurmerkstandaard.