Kosten van levensonderhoud in Frankrijk: wat is anders dan in Nederland?

"Is het leven in Frankrijk goedkoper dan in Nederland?" is de vraag die de meeste mensen stellen voordat ze de knoop doorhakken, en het eerlijke antwoord is dat die vraag zo niet te beantwoorden is. Frankrijk kent grotere prijsverschillen binnen het eigen land dan tussen Nederland en Frankrijk gemiddeld: een appartement aan de Côte d'Azur en een huis in de Creuse verschillen qua kosten meer van elkaar dan een gemiddelde Franse en Nederlandse gemeente. Concrete bedragen noemen heeft dan ook weinig zin, ze zijn morgen alweer achterhaald en zeggen niets over jouw specifieke plek. Wat wel houdbaar is: per categorie zien waar het structureel anders zit, en waarom.

In het kort: wonen is in de meeste Franse regio's goedkoper dan in de Nederlandse Randstad, maar in Parijs en aan de Côte d'Azur juist duurder; boodschappen, energie en verzekeringen ontlopen elkaar minder dan mensen verwachten; en de grootste verschillen zitten niet tussen de twee landen, maar tussen stad en platteland binnen Frankrijk zelf.

Wonen: huren en kopen per regio

Wonen is de post waarin de spreiding het grootst is. Parijs en de dure delen van de Côte d'Azur, zoals Nice, Cannes en Antibes, zitten qua vierkantemeterprijs in dezelfde orde van grootte als Amsterdam of daarboven. Streken als de Dordogne, de Charente, Bretagne en grote delen van Poitou liggen daarentegen ruim onder wat je in de Nederlandse Randstad kwijt bent, zowel in huur als in koop, en vaak ook onder wat een vergelijkbaar huis in een gemiddelde Nederlandse provincieplaats kost. Wie met de overwaarde van een Nederlands huis naar zo'n streek verhuist, koopt doorgaans meer woning en meer grond voor hetzelfde bedrag.

Boodschappen en de markt

Voor dagelijkse boodschappen in de supermarkt ontlopen Frankrijk en Nederland elkaar niet dramatisch; op sommige producten is Frankrijk goedkoper, op andere juist duurder, en het verschilt per supermarktketen en per regio. Wat wel opvalt, is de lokale markt (marché): verse groente, fruit, kaas en vlees rechtstreeks van de producent zijn op veel plekken verrassend betaalbaar vergeleken met de supermarkt, zeker in landbouwgebieden. In toeristische kustplaatsen in het hoogseizoen ligt dat anders, en betaal je op de markt en in de winkel een stevige toeristentoeslag.

Energie: elektriciteit, gas en hout

Elektriciteit in Frankrijk komt grotendeels uit kernenergie, wat de prijs historisch stabieler heeft gehouden dan in Nederland, al zijn ook Franse energieprijzen de afgelopen jaren gestegen. Gas is in veel plattelandshuizen geen optie omdat er geen aansluiting is; daar wordt gestookt met hout, propaan uit een tank of een warmtepomp. Hout is in een houtrijke streek als de Dordogne of de Limousin relatief betaalbaar als je het lokaal koopt, maar een oud stenen huis vraagt wel veel stookuren als het niet goed geïsoleerd is. Vraag bij een woning altijd naar het energielabel en het type verwarming, want dat verschil weegt zwaarder dan de kale energieprijs.

Verzekeringen: auto, woning en de mutuelle

Een autoverzekering en een woonverzekering (assurance habitation, die in Frankrijk voor huurders zelfs verplicht is) liggen qua opzet dicht bij wat je in Nederland gewend bent, met premies die per verzekeraar en per profiel verschillen. De grootste nieuwe kostenpost is de mutuelle, de aanvullende zorgverzekering die het deel van de zorgkosten dekt dat de basisverzekering laat liggen. Voor werknemers wordt die vaak deels door de werkgever betaald; voor zelfstandigen en gepensioneerden is het een aparte premie die met de leeftijd oploopt. Vergelijk meerdere polissen, want de dekking verschilt sterk tussen aanbieders.

Uit eten

Uit eten gaan is in Frankrijk over het algemeen normaler en toegankelijker dan in Nederland; een eenvoudig menu bij de lokale bistro is vaak relatief betaalbaar vergeleken met een gemiddeld restaurant in een Nederlandse stad. In Parijs en in toeristische kustplaatsen in het hoogseizoen verandert dat beeld volledig, met prijzen die kunnen oplopen tot boven het Nederlandse niveau. Op het platteland buiten het seizoen is uit eten juist vaak een van de dingen die goedkoper aanvoelen dan thuis.

Auto, brandstof en tolwegen

Een auto is in de meeste Franse regio's geen luxe maar een noodzaak: het openbaar vervoer buiten de grote steden is dunner gezaaid dan in Nederland, en boodschappen doen zonder auto is op het platteland vaak niet realistisch. Brandstofprijzen bewegen mee met de wereldmarkt en verschillen weinig structureel van Nederland. Wat wel een aparte post is, zijn de tolwegen (péage): de snelwegen tussen de grote steden en richting het zuiden zijn vrijwel allemaal betaald, en wie regelmatig lange afstanden rijdt, merkt dat in de portemonnee. Een alternatieve route over de departementale wegen kost meer tijd maar bespaart tol.

Zorgkosten

De basiszorgverzekering vergoedt in Frankrijk een deel van de kosten, en de mutuelle vult de rest aan; hoeveel je zelf betaalt hangt af van je polis en van het type zorg. Een huisartsbezoek en de meeste basiszorg zijn met een goede mutuelle betaalbaar en verschillen niet dramatisch van wat je in Nederland aan eigen risico en premie kwijt bent. Voor de opbouw van het Franse zorgstelsel en wat je moet regelen, verwijzen we naar het artikel over gezondheidszorg in Frankrijk.

School en kinderopvang

Openbaar onderwijs is in Frankrijk net als in Nederland grotendeels kosteloos, met een bijdrage voor de kantine en soms voor buitenschoolse activiteiten. Kinderopvang loopt sterk uiteen: een gemeentelijke crèche is relatief betaalbaar en inkomensafhankelijk geprijsd, terwijl een particuliere oppas of een privécrèche in een grote stad flink duurder uitpakt. Op het platteland is het aanbod aan opvang vaak kleiner, wat de keuze meer bepaalt dan de prijs.

Lokale belastingen

Als eigenaar betaal je de taxe foncière, de jaarlijkse onroerendezaakbelasting, waarvan de hoogte per gemeente flink verschilt en in de loop der jaren kan stijgen. Voor een tweede woning komt daar de taxe d'habitation bovenop, die voor hoofdverblijven is afgeschaft maar voor résidences secondaires blijft bestaan en in sommige gemeenten met woningdruk zelfs wordt verhoogd. Het exacte tarief per gemeente wisselt en wordt jaarlijks vastgesteld; vraag dat na bij de gemeente of bij een lokale adviseur voordat je een aankoopbeslissing neemt.

Wat bepaalt de prijs: regio, kust en stad versus platteland

Drie factoren verklaren het grootste deel van het prijsverschil binnen Frankrijk. Ten eerste de regio: Parijs en de Côte d'Azur zitten aan de dure kant, terwijl de Dordogne, de Lot, grote delen van Bretagne en het binnenland van Occitanie juist betaalbaar zijn. Ten tweede kust versus binnenland: een plek met zeezicht kost structureel meer dan hetzelfde huis een paar kilometer landinwaarts. Ten derde stad versus platteland: in een grote stad betaal je voor voorzieningen, aanbod en werkgelegenheid, op het platteland betaal je met minder voorzieningen en vaak een langere rit naar een ziekenhuis of een grote supermarkt. Wie kosten wil vergelijken, doet er dus beter aan om een specifieke streek te bekijken dan om Frankrijk als één geheel te behandelen.

Waar vind je hulp in het Nederlands?

Voor een realistisch beeld van de kosten in een specifieke streek helpt het om lokaal Nederlandstalig advies in te winnen, bijvoorbeeld bij een Nederlandstalige boekhouder of belastingadviseur in Frankrijk, die ook de lokale belastingen kan duiden. Voor de vraag waar je het prettigst zou wonen, lees je het artikel over de beste regio's om te wonen in Frankrijk. Andere Nederlanders in de buurt die de prijzen uit ervaring kennen, vind je via de verenigingengids voor Frankrijk. Wie het keurmerk draagt, is door ons gecontroleerd volgens de keurmerkstandaard. Een breder overzicht staat op de landenpagina Frankrijk.