Kosten van levensonderhoud in Italië: wat verandert er voor je

Hoeveel je in Italië kwijt bent aan levensonderhoud verschilt zo sterk per regio dat een enkel bedrag weinig zegt. Milaan is op sommige punten duurder dan menige Nederlandse stad, terwijl een dorp in Abruzzo of het binnenland van Sicilië goedkoper leeft dan bijna overal in Nederland. In plaats van euro's die volgend jaar toch weer achterhaald zijn, is het nuttiger om te weten wat de prijs in Italië bepaalt en hoe dat zich verhoudt tot wat je van Nederland gewend bent.

In het kort: wonen en boodschappen liggen op het platteland en in het zuiden doorgaans merkbaar lager dan in Nederland, terwijl de grote steden in het noorden, vooral Milaan, op het niveau van de duurdere Nederlandse steden zitten of daar overheen gaan. Energie, autoverzekering en de renovatie van oude huizen kunnen juist tegenvallen, met grote regionale verschillen.

Wonen: noord versus zuid, stad versus dorp

Geen enkele Italiaanse categorie verschilt zo sterk per plek als wonen. Een appartement in het centrum van Milaan of Bologna huur of koop je tegen prijzen die dicht bij die van Amsterdam of Utrecht liggen, terwijl een vergelijkbare woning in een dorp in Molise, Abruzzo of het binnenland van Sicilië voor een fractie daarvan te vinden is. De kustlijn maakt ook binnen een regio verschil: een huis aan zee in de zomer druk toeristisch gebied is duurder dan hetzelfde huis een paar kilometer landinwaarts. Wie de kosten wil drukken, kijkt dus niet alleen naar de regio, maar ook naar de afstand tot de kust en de grote stad. Ga je huren, dan lees je in ons artikel over huis huren in Italië wat daarbij komt kijken, en wie wil kopen leest ons artikel over huis kopen in Italië.

Boodschappen en de markt

Voor verse producten is de wekelijkse mercato, de markt, in Italië vaak goedkoper en beter dan de supermarkt, zeker voor groente, fruit en vis van het seizoen. Basisproducten als pasta, olijfolie en wijn zijn lokaal geproduceerd en dus relatief betaalbaar, terwijl geïmporteerde producten, waaronder veel Nederlandse merken, in Italiaanse supermarkten juist duurder uitvallen dan je thuis gewend bent. Supermarktketens en prijsniveaus verschillen bovendien tussen noord en zuid en tussen stad en platteland, dus je algemene boodschappenpatroon verandert vaak vanzelf als je lokaler en seizoensgebonden gaat kopen.

Energie: de bollette, gas en verwarming van oude huizen

De energierekeningen, in de volksmond de bollette, zijn in Italië de afgelopen jaren een terugkerend gespreksonderwerp geweest, en de prijzen bewegen mee met de internationale energiemarkt, net als in Nederland. Wat in Italië wel structureel meespeelt, is de bouw: veel oudere huizen van steen zijn slecht geïsoleerd, en het verwarmen van zo'n huis in de winter kost dan ook meer dan je op basis van het woonoppervlak zou verwachten. Woon je in een appartementengebouw met centrale verwarming, riscaldamento centralizzato, dan betaal je mee via de gezamenlijke kosten en heb je zelf weinig invloed op het verbruik. Met een eigen ketel, autonomo, betaal je precies wat je zelf stookt, binnen de grenzen van het stookseizoen dat per klimaatzone verschilt.

Auto: bollo, verzekering, tol en brandstof

De jaarlijkse wegenbelasting, de bollo auto, hangt af van het vermogen van je auto en de regio waarin hij geregistreerd staat. Autoverzekering is in Italië een apart hoofdstuk: in delen van het zuiden ligt de premie fors hoger dan in het noorden, met name door een langere geschiedenis van claims en fraude in bepaalde provincies, waardoor verzekeraars daar hogere premies rekenen ongeacht je eigen rijgedrag. Anders dan in Nederland betaal je op de Italiaanse autostrade vrijwel overal tol, wat een lange rit merkbaar duurder maakt dan je gewend bent. Brandstofprijzen liggen doorgaans in dezelfde orde van grootte als in Nederland, met normale schommelingen per regio en per tankstation langs de snelweg, waar het altijd duurder is dan in het dorp.

Zorg: het publieke stelsel en de eigen bijdrage

Voor de volledige uitleg van het Italiaanse zorgstelsel, de inschrijving en de eigen bijdrage per behandeling, het ticket, verwijzen we naar ons artikel over gezondheidszorg in Italië. Voor de portemonnee is het belangrijkste verschil met Nederland dat je in Italië geen maandelijkse zorgpremie kent zoals bij een Nederlandse zorgverzekeraar; de financiering loopt via belasting en premies op je loon of, voor wie niet werkt, via een jaarlijkse vrijwillige bijdrage waarvan de hoogte regionaal wordt vastgesteld.

Uit eten en de bar

Uit eten gaan is in het zuiden van Italië en op het platteland doorgaans goedkoper dan in Nederland, met een uitgebreide menu del giorno voor de lunch die je in Nederland zelden tegenkomt. In toeristische centra en grote steden ligt dat anders, en daar liggen de prijzen dichter bij wat je thuis gewend bent, soms erboven. Een kop koffie aan de bar drinken is in heel Italië goedkoper dan aan een tafeltje zitten; dat prijsverschil is officieel en overal hetzelfde principe, ook al verschilt het exacte bedrag per zaak.

School

Openbaar onderwijs is in Italië, net als in Nederland, in principe gratis, met kosten voor boeken, schoolmateriaal en de schoolkantine, de mensa. Voor gezinnen die kiezen voor internationaal of tweetalig onderwijs, vooral in de grotere steden, liggen de kosten aanmerkelijk hoger dan bij een gewone Italiaanse school, vergelijkbaar met internationale scholen in Nederland. Op het platteland is de keuze vaak beperkt tot de lokale openbare school, wat meteen ook de goedkoopste optie is.

Internet en telefoon

Vaste en mobiele verbindingen zijn in Italiaanse steden over het algemeen niet duurder dan in Nederland, en in sommige gevallen goedkoper dankzij felle concurrentie tussen providers. Op het platteland en in de bergen is de dekking soms het probleem, niet de prijs: glasvezel is er niet overal aangelegd, en dan kom je uit bij een mobiele of satellietoplossing die meer kost voor minder snelheid.

Lokale belastingen: IMU en TARI

De gemeentelijke onroerendezaakbelasting, IMU, geldt in de meeste gevallen niet voor je hoofdverblijf en wel voor een tweede woning; de uitleg daarvan staat in ons artikel over wonen, belasting en residentie. Daarnaast betaal je als bewoner, huurder of eigenaar, de TARI, de afvalstoffenheffing. De hoogte van de TARI wordt door elke gemeente apart vastgesteld op basis van de oppervlakte van de woning en het aantal bewoners, en verschilt daardoor sterk tussen een grote stad en een klein dorp.

Wat de prijs echt bepaalt, en waar Nederlanders zich op verkijken

De belangrijkste factoren zijn steeds dezelfde: de afstand tot de kust en het toeristenseizoen, de afstand tot een grote stad, en de scheidslijn tussen noord en zuid, die in Italië dieper loopt dan de meeste Nederlanders verwachten. Waar Nederlanders zich structureel op verkijken, zijn twee dingen. Ten eerste de renovatiekosten van een oud stenen huis: de koopprijs van een ruïne op het platteland is verleidelijk laag, maar de verbouwing, met vakmensen, vergunningen en de constructieve staat van eeuwenoude muren, loopt vaak op tot een veelvoud van wat je vooraf had begroot. Ten tweede de bureaucratie, die niet zozeer in geld als in tijd kost: procedures bij de gemeente, de Agenzia delle Entrate of voor een vergunning duren vaak langer dan je gewend bent, en die vertraging is een reële kostenpost als je op een deadline rekent.

Waar vind je hulp in het Nederlands?

Voor advies over huren, kopen of de fiscale kant van je verhuizing vind je Nederlandstalige dienstverleners op de landenpagina Italië. Ervaringen van andere Nederlanders over wat het leven in hun regio kost, deel je het makkelijkst via de verenigingengids.