Belasting in Frankrijk als Nederlander

Wie in Frankrijk gaat wonen, krijgt op een gegeven moment met het Franse belastingstelsel te maken, en dat stelsel werkt op een paar fundamentele punten anders dan het Nederlandse. Frankrijk belast niet het individu maar het huishouden, kent een eigen ritme van aangifte en inhouding, en heeft eigen belastingen op vastgoed die in Nederland geen equivalent hebben. Voor Nederlanders met een AOW, een pensioen of nog een huis in Nederland komt daar het belastingverdrag tussen beide landen bij, dat bepaalt wie wat mag belasten.

In het kort: zodra je fiscaal inwoner van Frankrijk bent, doe je daar aangifte over je wereldinkomen, per huishouden in plaats van individueel. De belasting wordt grotendeels maandelijks ingehouden via het prélèvement à la source, en het belastingverdrag met Nederland bepaalt voor pensioenen, AOW en Nederlands vastgoed wie mag heffen. Daarnaast betaal je als eigenaar lokale belastingen op je woning en gelden er eigen regels voor erfenissen.

Wanneer ben je fiscaal inwoner van Frankrijk?

Je bent fiscaal inwoner van Frankrijk als je er je hoofdverblijf hebt, als je gezin er woont, als je er je hoofdberoep uitoefent, of als je economische belangen, je belangrijkste inkomstenbron, er liggen. In de praktijk is het aantal dagen dat je in Frankrijk verblijft de eerste graadmeter, maar het is niet het enige criterium; iemand met een gezin en huis in Frankrijk kan al fiscaal inwoner zijn ook als hij zelf veel reist. Ben je fiscaal inwoner, dan geef je in Frankrijk je hele wereldinkomen aan, dus ook Nederlandse inkomsten. Het belastingverdrag met Nederland voorkomt dat je twee keer belasting betaalt over hetzelfde bedrag.

Het foyer fiscal en het quotient familial

Frankrijk belast niet ieder individu apart, maar het huishouden als geheel: het foyer fiscal. Getrouwde stellen, geregistreerde partners (pacsés) en hun kinderen doen samen één aangifte. Om rekening te houden met de gezinsgrootte gebruikt Frankrijk het quotient familial: het gezamenlijke inkomen wordt gedeeld door een aantal delen dat afhangt van het aantal volwassenen en kinderen in het huishouden, waarna de belasting wordt berekend over dat gedeelde bedrag en vervolgens weer wordt teruggerekend naar het hele huishouden. Het effect is dat een gezin met kinderen bij hetzelfde inkomen minder belasting betaalt dan een alleenstaande, omdat het inkomen over meer delen wordt verspreid voordat het progressieve tarief wordt toegepast. De exacte tarieven en drempels wijzigen jaarlijks; die vind je actueel bij de Franse belastingdienst of je boekhouder, en horen niet vast in een uitleg als deze.

De jaarlijkse aangifte: wanneer en hoe

De Franse aangifte inkomstenbelasting, de déclaration de revenus, doe je in het voorjaar, over het inkomen van het voorgaande kalenderjaar. De precieze deadline verschilt per departement en wordt elk jaar door de belastingdienst bekendgemaakt; hij ligt doorgaans in de loop van het voorjaar, met enkele weken speling tussen regio's. Eerstejaars belastingplichtigen doen de aangifte nog op papier of via een tijdelijke online toegang; vanaf het tweede jaar loopt vrijwel alles via het portaal impots.gouv.fr. Bewaar de bevestiging van je aangifte goed: die heb je later nodig bij een hypotheek, een huurcontract of een aanvraag bij de gemeente.

Prélèvement à la source: belasting die al is ingehouden

Sinds enkele jaren werkt Frankrijk met bronbelasting op inkomen, het prélèvement à la source. Voor loon en pensioen houdt de werkgever of de pensioenuitkerende instantie maandelijks een voorlopig bedrag in, gebaseerd op je laatst bekende belastingtarief. Voor zelfstandigen en voor inkomen waar geen automatische inhouding op mogelijk is, loopt de betaling via maandelijkse of driemaandelijkse afschrijvingen die de belastingdienst zelf initieert. De jaarlijkse aangifte in het voorjaar is dan een afrekening: is er te veel ingehouden, dan krijg je geld terug, is er te weinig ingehouden, dan betaal je bij.

Het belastingverdrag met Nederland: pensioen, AOW en Nederlands vastgoed

Voor Nederlanders in Frankrijk is het belastingverdrag tussen beide landen het document dat bepaalt wie wat mag belasten. Een paar hoofdlijnen die vaak terugkomen: de AOW en de meeste Nederlandse pensioenen worden onder voorwaarden in Nederland belast als het gaat om overheidspensioenen, en in andere gevallen kan het heffingsrecht bij Frankrijk liggen, afhankelijk van het type pensioen en de hoogte ervan. Nederlands vastgoed, zoals een huis dat je aanhoudt in Nederland, blijft meestal in Nederland belast omdat het verdrag onroerend goed toewijst aan het land waar het ligt, ook al ben je fiscaal inwoner van Frankrijk. Dat inkomen of die waarde telt in Frankrijk dan nog wel mee om het toepasselijke belastingtarief op je overige inkomen te bepalen, ook al wordt het daar niet nogmaals belast. Dit is precies het gebied waarin de details ertoe doen en waarin je een fout via de aangifte in beide landen kunt maken; laat je situatie beoordelen door een Nederlandstalige belastingadviseur in Frankrijk die het verdrag kent.

Taxe foncière en taxe d'habitation op tweede woningen

Als eigenaar van een woning in Frankrijk betaal je jaarlijks de taxe foncière, de onroerendezaakbelasting die naar de gemeente en andere lokale overheden gaat. Voor hoofdverblijven is de taxe d'habitation de afgelopen jaren afgeschaft, maar voor tweede woningen bestaat hij nog, en in gemeenten met veel toeristische druk mogen gemeenten daar een opslag op heffen. Wie in Frankrijk een tweede huis aanhoudt naast een hoofdverblijf in Nederland, betaalt dus in de regel beide lokale belastingen, waarvan de hoogte per gemeente flink kan verschillen.

Vermogensbelasting op vastgoed: de IFI

Frankrijk kent een aparte vermogensbelasting op onroerend goed, de impôt sur la fortune immobilière (IFI). Die geldt alleen voor huishoudens met een aanzienlijk vastgoedvermogen boven een drempel die de wet vastlegt, en raakt de meeste Nederlandse huiseigenaren in Frankrijk dus niet. Heb je een substantieel vastgoedvermogen in Frankrijk of daarbuiten, dan is het wel de moeite waard om te laten uitrekenen of de IFI voor jou geldt, want de regels rond wat wel en niet meetelt zijn gedetailleerd.

Erfbelasting en het Franse erfrecht

Frankrijk heft erfbelasting, de droits de succession, volgens eigen regels, met vrijstellingen die afhangen van de verwantschap tussen de erflater en de erfgenaam. Voor een huis in Frankrijk speelt bovendien het Franse erfrecht mee, dat een verplicht erfdeel voor kinderen kent. Sinds de Europese erfrechtverordening kun je in een testament kiezen voor het recht van je nationaliteit, maar die keuze moet expliciet zijn vastgelegd en werkt niet automatisch. De combinatie van Frans erfrecht en Franse erfbelasting is voor Nederlanders met bezit in Frankrijk een van de onderwerpen die het beste vooraf worden geregeld, met een testament en een rechtskeuze die bij je familiesituatie past, in plaats van er pas bij een overlijden achter te komen.

Prélèvements sociaux en de uitzondering voor wie elders verzekerd is

Naast inkomstenbelasting kent Frankrijk sociale heffingen op inkomen, de prélèvements sociaux, die het Franse sociale stelsel mee financieren. Deze heffingen worden onder meer geheven over inkomen uit vermogen, huurinkomsten en soms pensioen. Er geldt een belangrijke uitzondering voor mensen die sociaal verzekerd zijn in een ander EU-land: wie kan aantonen dat hij niet in het Franse zorgstelsel zit maar in dat van een ander EU-land, bijvoorbeeld via een S1-formulier, ontsnapt onder voorwaarden aan een deel van deze heffingen. Dit is precies zo'n regel waarbij het antwoord van je persoonlijke situatie afhangt, dus vraag het na bij een adviseur voordat je aangifte doet.

Waar vind je hulp in het Nederlands?

Belasting in twee landen is geen vak dat je in een middag onder de knie krijgt. Een Nederlandstalige boekhouder of belastingadviseur in Frankrijk kent het verdrag met Nederland en de Franse aangifte tegelijk, en voor het testament en het erfrecht vind je Nederlandstalige advocaten in Frankrijk. Wie het keurmerk draagt, is door ons gecontroleerd volgens de keurmerkstandaard.

Sta je nog aan het begin van je verhuizing, lees dan eerst ons stappenplan voor emigreren naar Frankrijk, en voor de zorgkant gezondheidszorg in Frankrijk.